کتاب تهافت الفلاسفه

معرفی کتاب

کتاب حاضر مشتمل بر برگردان فارسی کتاب «تهافت الفلاسفه» نوشته «امام محمد غزالی« (450ـ505 ق) است.

تهافت الفلسفه را می توان تاثیرگذارترین و معروف ترین اثری دانست که در جهان اسلام در سنت مخالف با فیلسوفان به رشته تحریر درآمده است. این کتاب را ابوحامد محمد غزالی به قصد نفی آرای فیلسوفان مشاء (فارابی و ابن سینا) که خلاصه آن ها پیش تر در کتاب مقاصد الفلسفه گزارش کرده بود، در چهار مقدمه و بیست مساله و یک خاتمه تالیف کرده است. او در خاتمه کتاب از میان بیست مسئله ای که در آن ها به مخالفت با فیلسوفان پرداخته است، در سه مسئله قدم جهان، علم نداشتن خدا به جزئیات و استحاله حشر اجساد، به تکفیر آن ها مبادرت ورزیده است.

غزالی در مقدمه نخست فقط روایت فاربی و ابن سینا را از حکمت مشاء ملاک نقد قرار می دهد.

در مقدمة دوم اختلاف میان فیلسوفان و دیگران را به سه دسته تقسیم می کند و فقط در یک دسته که به اصول دین مربوط است به معارضه می پردازد.

مقدمه سوم بیانگر شیوه تخریبی غزالی است.

و مقدمه چهارم به بیان این مدعای غزالی اختصاص دارد که از میان مقدمات مورد ادعای فیلسوفان برخی ها ضروری نیستند و برخی ها را نیز متکلمان تحت نام های دیگر تحصیل کرده اند.

از مسائل بیست گانه کتاب نیز مسئله نخست به بررسی حدوث یا قدم جهان می پردازد.

مسئله دوم تا سیزدهم به اثبات خدا، توحید و صفات او، از جمله علم او به خودش و غیرخودش اختصاص دارد.

مسئله پانزدهم و شانزدهم زنده بودن آسمان و غرض محرک آن بررسی می شود.

و پس از این شانزده مسئله، مسائل مربوط به طبیعات مطرح می گردد.

او در خاتمه کتاب از میان بیست مسئله ای که در آن ها به مخالفت با فیلسوفان پرداخته است، در سه مسئله قدم جهان، علم نداشتن خدا به جزئیات و استحاله حشر اجساد، به تکفیر آن ها مبادرت ورزیده است.