کتاب «استدلال برهانی؛ چیستی، اقسام و ویژگیها» به واکاوی یکی از بنیادیترین ابزارهای معرفت یعنی «برهان» میپردازد که در سنت منطقی و حِکمی، راه رسیدن به حقایق کلی و یقینی دانسته میشود. نویسندۀ این کتاب با تکیه بر میراث گرانبهای حِکمی و منطقی، تلاش دارد چیستی، اقسام و شرایط استدلال برهانی را بررسی کند و جایگاه آن را بهعنوان روش دستیابی به قضایای یقینی در همۀ علوم روشن سازد. اثر حاضر در سه فصل تنظیم شده است: در فصل نخست، به تبیین صناعت برهان به معنای باب و کتابی از دانش منطق که مشتمل بر مباحث مرتبط با استدلال برهانی است، پرداخته میشود تا فضایی برای آشنایی با کلیت برهان و جایگاه و نسبت آن با دیگر مباحث منطق ترسیم گردد. در فصل دوم، خود برهان و استدلال برهانی و ویژگیها، شرایط و اقسام این استدلال به تفصیل بیان میگردد تا جوانب و ابعاد گوناگون برهان به خوبی روشن گردد. در فصل سوم، مباحث مربوط به برهان لمّی و برهان انّی یعنی چیستی، اقسام و شرایط این دو نوع برهان، به تفصیل بیان میشود. این اثر در نوع خود گامی مهم برای بهتر بهتصویرکشیدن هویت برهان و ویژگیهای آن به شمار میآید؛ چراکه در میان آثار معاصر مرتبط با برهان، نگاشتهای به گستردگی مباحث مطرح در اين نوشتار بهلحاظ کمّی و کيفی دربارۀ برهان و ابعاد و زوایای آن وجود ندارد.
