کتاب الخصال , دو جلدی

کتاب الخصال ،کتاب حدیثی است مشتمل بر عددها و خصلت های پسندیده و نکوهیده و شیخ صدوق (ره) در این کتاب احادیث را به ترتیب عددی تحت عنوان ابواب یک گانه،دو گانه ،سه گانه و...تا عدد بیست به ترتیب آورده و پس از عدد بیست روایاتی در اعداد ما بین 20 و 30 ذکر کرده و سپس ابواب زیر را آورده :باب 30و مافوق آن ،باب 40 و مافوق آن ،باب 50 و بیشتر ،باب 70و80و بیشتر را بیان کرده است .پس از آن یک باب تحت عنوان از یک تا صد ذکر کرده و همه روایاتی را که در بر دارنده عدد بیش از صد است را به ترتیب دراین باب ذکر کرده است .آنگاه بابی در باره 400و بابی بیش ازهزار آورده است که آخرین روایت این باب مشتمل است بر عدد یک ملیون که در رابطه با خلقت یک ملیون آدم و یک ملیون عالم(از امام باقر (ع))است. بیشتر احادیث این کتاب کوتاه است لذا مورد استفاده خطبا در مجالس مختلف و استقبال مردم قرار گرفته است. شیخ صدوق(ره)در الخصال مبنا را احادیث بیان شده از تمام معصومین (ع)قرار داده است.

درمقدمه کتاب الخصال ،شیخ صدوق(ره)انگیزه اش از جمع آوری این کتاب را اینگونه بیان میکند:

من اساتید و پیشینیان را که رحمت خدا بر آنان باد دیدم که در فنون عالم کتابهایی را تألیف کرده اند ،ولی از تألیف کتابی که مشتمل بر عددها و خصلت های پسندیده و نکوهیده باشد ،غفلت نموده اند و در تألیف چنین کتابی سود بسیاری برای طالب علم و خواهان خیر و نیکی یافتم .با قصد قربت به خداوند به تصنیف چنین کتابی پرداختم ،در حالی که طالب پاداش خدا و خواستار رسیدن به رحمت او هستم و امیدوارم که در آرزویی که دارم با بزرگواری و احسان خود مرا نا امید نکند که او بر هر چیزی تواناست .

بنابر این هدف اصلی نگارش کتاب مذکور بیان صفات نیک و بد بوده که به ترتیب نگارش آنها بر حسب اعداد باشد .